تبلیغات
درس عربی
درس عربی
در ماشین زندگی راننده باشیم نه مسافر. 
قالب وبلاگ
نویسندگان
لینک های مفید

 الدرس الثالث :
من یمتطی المجد؟« چه كسی بر مركب بزرگواری سوار می شود؟»

كلمه ها و تركیب های تازه :
امْتَطی = سوار شد
الْحَذَر = ترس ، پرهیز
الشّهد = شیره ی گل
منّعَ = منع كرد
اجْتنَی = چیه
السّئول = خواسته
الأخرم= دور اندیش ترین
الظّمأ = تشنگی
الْورِدِ = آبشخور
غدا = شد، گردید
الْمُعْتَبر = عبرت آموز
عَشَر = لغزید، لیز خورد
أقال = چشم پوشی كرد
اقال اللهٌ عشرتك = خد اجلوی لغزش تو را گرفت
العیش = زندگی
الصّفْو = صفا
الخطْب = گرفتاری
الْمغْلُولة = بسته، در قید و بند
ابْسَطَ = بسط گسترش داد
الْمَحْسور = درمانده
الْقنادیل = جمع قندیل ، چراغ
ضحّی = فداكاری كرد
اِسْتوحَشَ = احساس تنهایی كرد
الأشواك = جمع شوك ، خار
رَكَعَ = خم شد
الاوسط = میانه ترین
اسْتدَلَّ = دلیل ارائه كرد
الضّاری = ضررزننده
اغْتنم = غنیمت شمرد
نُصْبَ اعْیُنكُم = در برابر دیدگانتان
سَمَحَ = اجازه داد
الصّراع = سردرد

  قواعد درس 3، معرفه و نكره
اسم معرفه ( شناخته شده) است یا نكره (شناخته نشده)
اسم معرفه به شش دسته تقسیم می شوند:

1. العِلم
2. الاشارة
3. الضمیر
4. الموصول
5. المعرّف بأل
6. المعرّف بالاضافة ( مضاف)
 

  نكته ها :

1 اسم علَم انواعی دارد كه یكی از آنها «كُنیه» است و كنیه آن است كه همراه «أب» یا «أم» باشد. مانند : ابوالحسن (پدرنیكی) امّ البنین (مادر بچه ها) ، یكی دیگر از انواع اسم عَلَم «لقب» می باشد كه از آن مدح (تعریف) یا ذم (سرزنش) ادراك می شود،مانند : زین العابدین (مدح : زینت عبادت كنندگان) ، حمّالة الحَطَب (ذمّ : حمل كننده ی هیزم ، لقب همسر ابوجهل است)
2
همچنین است ، اسم علم به «مفرد» و «مركب» تقسیم می شود كه مركب اضافی ( مضاف و مضاف الیه) شایع تر ا ست، مانند :‌سعید، احمد (مفرد) عبدالله ، عبدالشّمس (مركب اضافی)
3
برای اشاره به «جمع غیرعاقل» از «هذه» یا «تلك» استفاده می كنیم، مانند هذه اشجارٌ ، تلك بُیُوتٌ.
4
اسم موصول نیاز به «جمله ی جدید» دارد تا معنایش با آن كامل شود و در آن جمله «جمله ی صله» می نامیم، مانند:كَتَبْتُ وظائفی الّتی أمَرَتْنی المعلمة بها :
اسم موصول / جمله صله
5
واجب است كه در جمله ی صله ضمیری وجود داشته باشد كه آن ضمیر از نظر جنس و عدد مطابق با موصول باشد. این ضمیر «عائد صله» بازگشت كننده به موصول) نامیده می شود و این ضمیر یا ذكر می شود یا محذوف است مانند :
هو الذی أرْسل رسُولَه بالهُدی : ضمیر (به) عائد صله است كه از نظر جنس و عدد مطابق با موصول است.
اسم های علم (خاص) حتی اگر تنوین بگیرند معرفه هستند، مثل : حمیدٌ
سعیدٌ و ...  

  تمرین های درس 3 ، تمارینُ :
1
اسم های معرفه و نوع آنها را در عبارت های زیر معین كن:

1- و لا تجْعَل یَدَك مغْلولةً الی عُنٌكَ و لا تبْسُطْها كُلّ السبطِ فَتَقْعُدَ مَلوماً محْسوراً »
یَدْ (معرفه به اضافه ) ، ك (ضمیر، معرفه) عُنُق ( معرفه به اضافه) ، كَ (ضمیر ، معرفه) ها (ضمیر، معرفه) ، كلَّ ( معرفه به اضافه) السَبْطِ (معرفه به ال)
2
لاتحقروا شیئاً من الشرّ و انْ صَغُرَ اعیُنِكُم.
الشّر( معرفه به ال) ،اعیُن(معرفه به اضافه) كُم ( ضمیر، معرفه)
3
الشهداءُ قنادیل الاُمّةِ ، فَهولاءِ هُمُ الذّین ضَحوا بائمْنِ ما عندهم و هوالنفس ُ فی سبیل الدّفاع عن الحق .
شهداء ( معرفه به ال) ، قنادیلٌ (معرفه به اضافه) ، لا اُمّة (معرفه به ال) ، هولاء (اسم اشاره ، معرفه) هُمْ (ضمیر، معرفه) ،الذّین (اسم موصول معرفه)،أیْمَنِ (معرفه به اضافه) ما (اسم موصول ، معرفة) ، عندَ (معرفه به اضافه) ،هم (ضمیر، معرفه)، هو (ضمیر، معرفه) ، النّفس (معرفه به ال)، سبیل 0معرفه به اضافه) ، الدّفاع ( معرفه به ال) ، الحقّ(معرفه به ال)  

  2 در جای خاصی كلمه ای مناسب از كلمات داخل پرانتز قرار بده :

1. تُلِكَ آیاتُ اللهِ نَتْلوها علیك بالحقّ (اسم الاشارة للبعید)
چون ایات جمع مؤنث غیرعاقل است
2.هذا انْ مكنّاهُمْ فی الارضِ اقاموا الصلاة ( الا اسم الموصول للجمع المذكر)
چون صراط، مفرد مذكر است.

3. أنْتُما یا وَلَدیّ ! اِعْلما أنّ طریق الحقّ مفْروشٌ بالاشواك . فاستعدّا (الضمیر المخاطب چون اعِلما مثنای مذكر مخاطب است
 

 





















ادامه مطلب

طبقه بندی: درس و آموزش، نمونه سؤال و امتحان،
برچسب ها: عربی 1و2، دوره پیش دانشگاهی رشته علوم انسانی كتاب كمك آموزشی،
[ شنبه 6 اسفند 1390 ] [ 06:27 ب.ظ ] [ فریبا حزباوی ]

  الدرس الثانی:
عُلو الهمّة « اراده ی بلند »

كلمه ها و تركیب های تازه :
وَیْحَك = وای بر تو
مازال = پیوسته
كَدَحَ = تلاش كرد
الشّاو البعید = فاصله ی زیاد
الدّنایا = جمع دنیئة : پستی
اصغی = گوش فرا داد
المُهنّی = تبریك گوینده
الألیقِ = لایق تر
الأحوج = محتاج تر
الزاّخر = پر، لبریز
اسْتقی : آب خواست
الغدران = جمع غدیر ، آبگیر، بركه
الرّهْبة = بیم، ترس
تضاءُل = كوچك شد
حذار = بپرهیز
نفسٍ ابتةٍ = نفس با مناعت
الْباریُ = خالق ، آفریننده
القاسیة قُلوبُهم = سنگ دلان
التّضلیل = گمراهی
الأحمَر = دشوارترین
التسطرة = تسلط
اشْتكی = شكایت كرد
الْعدی = جمع عدد، دشمن
أشْبَعَ = سیركرد
طَمحَ = چشم دوخت
اتّسعَ = وسعت یافت
ضاقَ = تنگ شد
بائعُ الأقمِشة = فروشنده ی پارچه ها
التّحفیض = تخفیف
ثمانیة امتار = هشت متر

 

  قواعد درس دوم : جامد و مشتق

الجامد المشتق
اسم جامد: اسمی است كه از كلمه ی دیگری گرفته نشده باشد.
مانند :‌القلم ، البیت

اسم مشتق : كلمه ای است كه از كلمه ی دیگری گرفته شده باشد. مانند : یذهبُ ،الاستخراج ، المعلم، و اسم مشتق در اصطلاح آن است كه دارای معنای وصفی بوده و ریشه ی فعلی داشته باشد. مانند : عالم، علیم.
 

 

  اسم جامد :

الف)مصدری : تمام مصدرها، ثلاثی مزید و مجرد ، رباعی مجرد و مزید ، جامد مصدری اند و جامد مصدری یعنی امكان ساختن اسم مشتق از آن وجود داشته باشد. مانند :‌علم (عالم) ، اجتهاد(مجتهد) ، نصر (ناصر)
ب) غیرمصدری : جامد غیرمصدری آن است كه امكان ساختن اسم مشتق از آن وجود ندارد، مانند :البیت ، الدّار ، القَلَم .
 

 

  انواع اسم های مشتق :

1 اسم فاعل : ناصر ، ضارب (ثلاثی مجرد) ، معلّم ، مجتهد( ثلاثی مزید)

2
اسم مفعول :منصور، مضروب (ثلاثی مجرد) ، مُرْسل ، مؤدّب ( ثلاثی مزید)

3
اسم مكان :مسْجد، مَعْبد، مشْهد

4
اسم زمان : مغْرب، موْعد، مشرق

5
صفت مشبهه :‌وزن های مختلفی دارد مانند : فَعَل (حَسَن) ، فعیل (كریم)، فَعلان (كسلان) ، فَعل (عذْب)

6
اسم مبالغه : وزن های مختلفی دارد. فعّال (جبّار) ، فعیل ( صدّیق) ، فَعِل (مظنِ)، فَعول (رؤف)

7
اسم تفضیل : در مذكر بر وزن «أفْعل» اكبر و در مؤنث بر وزن «فُعْلی» (كبری) می آید.

8
اسم آلت : برسه وزن می آید، مفْعل، مفْعلة ، مفْعال : مبْرد (سوهان) ، مكْنستة (جارو) ، مفتاح (كلید)  

 

  نكته ها :













ادامه مطلب

طبقه بندی: درس و آموزش، نمونه سؤال و امتحان،
برچسب ها: عربی 1و2، دوره پیش دانشگاهی رشته علوم انسانی كتاب كمك آموزشی،
[ شنبه 6 اسفند 1390 ] [ 06:24 ب.ظ ] [ فریبا حزباوی ]

  الدرسُ الاوّل :
‌المَرآةُ النّموذجّیةُ «زن نمونه»


كلمه ها و تركیب های تازه :

المرأةُ = زن
النّنموذجیّة ُ = نمونه
الحفیض = وابسته ، ملازم ، نزدیك
الطائع = فرمان بر دارد، مطیع
الخائف = بیمناك ، ترسنده
سمّر = میخ كوب كرد
المسامیر = جمع مسمار، میخ
اخْتارَ = انتخاب كرد، برگزید
رقّ (یَرِقُّ) = نرم شد
التّحیة = درود ، سلام
الغاوون = جمع «غاو» گمراه
الْمهْلك = هلاك كننده
التّفوقّ = برتری
الْایتان = آوردن
الْخُطی = جمع ، خطْوة ، گام ، قدم
الْمُتخلّف = عقب مانده
الْمُستْتجیر = پناهنده
السُّفلی = پایین تر
الْحربُ المفروضه = جنگ تحمیلی
الْهوان = خواری
ارْشد (یُرشِدُ) = راهنمایی كرد
الاداب و العلوم الانسانیه = ادبیات و علوم انسانی
الْحضاراتْ = جمع «حضارة » تمدن
 

 

  قواعد درس اول ، اقسام كلمه
كلمات در عربی به سه دسته تقسیم می شوند :

الف) اسم
ب) فعل
ج) حرف
الف) اسم، اسم آن است كه به معنایی دلالت می كند( بدون داشتن زمان) مانند : تعلیم، عالم ، معلّم
 

 

  اقسام اسم :

1. مذكر یا مؤنث
2. جامد یا مشتق
3. معرفه یا نكره
4. معرب یا مبنی

برخی از نشانه های مخصوص اسم عبارتند از :
1
مجرور بودن، بالمُعلّم ( مجرور به حرف جر) ، كتابُ العالَم ( مجرور به مضاف الیه)
2
تنوین : معلّم ( یك اسم همزمان نمی تواند از تنوین و «ال» برخوردار باشد)
3
اضافه ( مضاف قرار گرفتن) درس المعلّم
4
پذیرفتن «ال» المعلّم الكتاب
5
منادا شدن : یا تلمیذُ ، یا اللهُ
منادا / منادا
فعل : فعل آن است كه به معنایی دلالت می كند و به زمان نیاز دارد. مانند : نصَرَ ، یَفْرحُ (مضارع)، اُكتُبْ (امر حاضر)
 

 

  برخی از نشانه های فعل عبارتند از :

1 داشتن ضمیر «ت» مانند « نصَرْتَ ، نَصرْتُما ، نَصَرْتُمْ .
2
داشتن ضمیر تاء ساكن «تْ» مانند : نَصَرتْ ، ضرَبَتْ
3
داشتن ضمیر «ی» مانند : اُنْصُری ، تَنْصرینَ
4
داشتن نون تأكید خفیفه (نْ) یا ثقیله ( نّ)‌: مانند : یَنْصُرَنْ ( نون تأكید خفیفه) ، یَنْصُرَنَّ : ( نون تأكید ثقیله)
حرف :‌حرف آن است كه معنی مستقلی ندارد و زمان هم ندارد مانند : فی ، ب ِ ، الی و ....
اقسام اسم از نظر تعداد :
مثنی : اسم مفرد با افزودن الف و نون (انِ) در حالت رفع و یاء نون (یْنِ) در حالت نصب و جرّ به مثنی تبدیل می شود، مانند : جاءَ المعلمان (حالت رفع)
رَأیْتُ المعلّمَیْنِ ( حالت نصب) سلّمْتُ علی المعلّمیْن‌ِ
مفعول به و منصوب (مجرور به حرف جر( حالت جر)


اقسام جمع : اسم های جمع به سه دسته تقسیم می شوند :
الف) جمع مذكر سالم
ب) جمع مؤنث سالم
ج) جمع مكسر

جمع مذكر سالم : اسم مفرد در حالت رفع با واو و نون مفتوح (ونَ) و در حالت نصب و جربا یاء نون مفتوح (ینَ) جمع بسته می شود، مانند :
جاءَ المعلَمونَ ( فاعل و مرفوع)
رأَیْتُ المعلّمینَ ( مفعول به و منصوب)
سلّمْتُ علی المعلّمینَ ( مجرور به حرف جر)
 

 

  نكته ها :

1 جمع مذكر سالم مخصوص اسم های علَم ( خاص) مذكر عاقل وصفات آنهاست :
مانند : محمود (اسم) ، عالم (صفت) ، عالم (صفت) كه جمع آنها می شود :
محمدونَ و محمدینَ
عالمونَ و عالمینَ
2
برخی از كلمات وجود دارند كه در مفرد آن ها شرط های جمع مذكر سالم وجود ندارد و به آن ها «ملحقات» جمع مذكر سالم می گویند، مانند : عالمون ( چون مفردش در عالم عَلَم مذكر عاقل نیست) علّیونَ ( مفردش «علّی» علَم مذكر عاقل نیست). أولو(مفرد ندارد)، أرْضُونَ (جمع ارض كه مؤنث معنوی است)، أهلونَ (جمع أهل ، غیر علَم است) ، بَنونَ (جمع ابن غیرعَلَم است) عشرون تا تسعون كه اسم های عَلَم مذكر نیستند.

ب) جمع مؤنث سالم :
این جمع با افزودن«ات» به آخر اسم مفرد ساخته می شود، مانند : المعلّمات ، اطّلاعات ، حالت رفع این اسم ها با ضمه و حالت نصب و جرشان با كسره می باشد. مانند :
جاءَت المعلّماتُ ( فاعل و مرفوع)
رأیتُ المعلّماتِ (مفعول به و منصوب با اعراب فرعی «كسره»)
سلّمتُ علی المعلّماتِ (مجرور به حرف جر با كسره)


نكته : شرط مفرد جمع های مؤنث سالم آن است كه از اسم های عَلَم مؤنث باشند. مانند : مریم ، فاطمة ، یا اینكه دارای تاء تأنیث باشند. مانند : معلّمة ، تلمیذة ، یا مصدری باشند كه بیش از سه حرف داشته باشند. مانند ‌: الامتحان ، التوجّه ، یا اینكه مفرد آن ها اسم غیرعربی باشند مانند: تلیفون = تلیفونات ( تلفزیون = تلفزیونات (ریال = ریالات / تومان = تومانات )
 

 

  جمع مكسر :

برای این جمع و ساخت آن قاعده ی خاصی وجود ندارد بلكه بر وزنهای مختلفی می‌ آید، برخی از وزن های مهم جمع مكسر عبارتند از :
افعال
! انصار
فعال
! جبال
افْعلاء
! أعزّاء
فعلاء
! نُجَلاء كلماتی مانند ابیات، اصوات، اوقات، اموات ... جمع مكسرند، به جمع مؤنث سالم زیرا اگر «ت» آنها حذف شود، كلمه بی معنی می گردد.
انواع اسم از نظر جنس‌: اسم از نظر جنس یا مؤنث است یا مذكر.
 

 

  اسم مؤنث سه نشانه دارد :

الف) تاء گرد (تأنیث) مانند : العاقلة ، المؤمنه
ب) الف مقصوره (ی
ا) مانند: بُشری ، موسی ، عصا
ج) الف ممدوده (اء) مانند : صحراء ، خضراء
 

 

  اقسام اسم مؤنث :

اسم های مؤنث به دو دسته تقسیم می شوند حقیقی و مجازی و هر كدام از آنها به مؤنث لفظی و معنوی تقسیم می شوند.

مؤنث حقیقی : آن است كه برخی ماده انسان یا حیوان یا صفت آنها، دلالت می كند مانند : نسبت ، امّ ، دجاجة ، مؤمنة
ب) مؤنث مجازی : بر غیر انسان یا حیوان ماده دلالت می كند و با آن ماننداسم مؤنث رفتار می شود ( قواعد مؤنث حقیقی برای آن بكار می رود)
مانند : دار (خانه) ، شمس ، مزرعه، ارض و ...
ج) مؤنث لفظی : آن است كه برجنس مذكر دلالت می كند ولی نشانه ی مؤنث را دارد.
مانند: طلحه ،معاویه ، زكریاء
د) مؤنث معنوی:آن است كه بر جنس مؤنث دلالت می كند و با آن مانند اسم مؤنث رفتار می شود. ولی نشانه ی مؤنث ندارد، مانند :‌زینب ، مریم ، مُنی و ...

نكته : اسم های مؤنث در حالت های زیر «معنوی» هستند:
1
اسم های علَم (خاص) مؤنث: مریم ، مُنی، بتول و....
2 - اسم های مخصوص مؤنث :‌اُمّ ، بنت،اُخْت و .............
3
اسم كشورها و شهرها :‌ایران ، عراق، مشهد، بغداد و ...
4
اغلب رسم های اعضای زوج بدن انسان :‌عین (چشم) ، یَد (دست)، كتف (دوش با شانه) ، رجْل (پا)، اُذن (گوش) و ...
5
برخی از كلمات سماعی‌: ارض، شمس، داد، نار ، نفس، حرب، بئر، سماء ، جهنم، اصبع و .......  

 

  موارد وجوب تأنیث فعل :

1 در موارد زیر واجب است كه فعل به صورت مؤنث همراه فاعل بیاید.
2- وقتی فاعل مؤنث حقیقی باشد و بلافاصله بعد از فعل بیاید مثل : نَجَحَتِ التّلمیذةُ
3
وقتی فاعل ضمیری باشد كه مرجع آن اسم مؤنث حقیقی باشد . مثل : التلمیذة نَجَحَتْ (فاعل فعل ضمیر مستتر «هی» است كه مرجع آن «الشّمس» مؤنث مجازی است)  

 

  تمارینُ : تمرین های درس 1 :
1
اسم های مثنی و جمع و نوع آنها را در عبارت های زیر معین كرده و سپس نشانه های اعراب آنها را ذكر كن :

1 . قدْ افلَحَ المؤمنونَ : جمع مذكر سالم ، فاعل و مرفوع با اعراب فرعی «واو»

2
وعَدَ اللهُ المؤمنین َ و المؤمناتِ جنّاتٍ تجری مِنْ تحتها الانهارُ»

المؤمنین :‌جمع مذكر سالمف مفعول به و منصوب با اعراب فرعی «یاء»
المؤمناتِ : جمع مؤنث سالم ، معطوف به مؤمنین و منصوب به اعراف فرعی كسره
جنّات : جمع مؤنث سالم، مفعول به دوم فعل «وَعَدَ» و منصوب به اعراب فرعی كسره
الانهارُ : جمع مكسر، فاعل و مرفوع با اعراب اصلی ضمه

3- و لاتقولوا لمن یُقْتل فی سبیل الله امواتًٌ بلْ احیاءَ »
اموات ٌ : جمع مكسر و مرفوع با اعراب اصلی ضمه (خبر برای مبتدای محذوف «هُمْ»)
احْیاءُ : جمع مكسر و مرفوع با اعراب اصلی (معطوف به احیاء)

4
كذا قَضَت الاّیام ما بینَ اهْلها مصائبَُ قوْمٍ عند قومٍ فوائدُ
الایّامُ : جمع مكسر، فاعل و مرفوع با اعراب اصلی ضمه .
مصائب : جمع مكسر، مبتدا و مرفوع با عراب اصلی ، ضمّه
فوائدُ : جمع مكسر، خبر و مرفوع با اعراب اصلی ضمّه
 

 

  2 اسم های زیر را جمع ببنید:

السائل (السائلونَ ، السائلینَ‌، السّأل)
التّحیة : لاالتحیّات
البائع : البائعونَ ، البائعینَ
العاقلة :‌العاقلات
الجالس: الجالسونَ، الجالسینَ، الجُلّاس
الاحسان : الاحسانات
المُجیب :‌المجیبونَ ، الْمجیبنَ
البیت : البیوت
اللسیف: الاسیوف، الأسیاف
 

 

  3 اسم های زیر را در جمله های مفیدی یكبار در حالت رفع و یك بار در حالت نصب و یكبار در حالت جر بكار ببرید.

الجندیان ، الشجرتان، البیتان

حالت رفع :
1- رجعَ الجندیان من الجبهاتِ الحربیّة . (فاعل)
2
هاتان شجرتانِ مفیدتان . (خبر)
3- بُنّی البیْتانِ فی تلك القریة ( نایب فاعل)

ب : حالت نصب :
1
رأَیْتُ الْجندیین فی البهاتِ الحّربیه.(مفعول به)
2
غرسْتُ الشجرتینِ فی الحدیقة (مفعول به )
3
هَدَمَ النّاسُ البیتینِ فی الشّارع . (مفعول به)

ج : حالت جرّ :
1
سلّمْتُ علی الجندیینِ المُسلمینِ . (مجرور به حرف جر)
2
نَظرتُ الی الشجرتینِ (مجرور به حرف جر)
3
نظرْتُ الی البیتن( مجرور به حرف جر)
 


ادامه مطلب

طبقه بندی: درس و آموزش، نمونه سؤال و امتحان،
برچسب ها: عربی 1و2، دوره پیش دانشگاهی رشته علوم انسانی كتاب كمك آموزشی،
[ شنبه 6 اسفند 1390 ] [ 06:16 ب.ظ ] [ فریبا حزباوی ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ


با سلام و درود
این وبلاگ برای استفاده‌ی دانش‌آموزان عزیز و همکاران گرامی طراحی شده. امیدوارم این تلاش ناچیز گام مثبتی در جهت گسترش دانش و فراگیری عزیزان باشد. نظرات و پیشنهادات شما می‌تواند این نهال را به ثمر برساند.
همواره شاد و پیروز باشید.


لینک های مفید
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :