درس عربی

درس سوم

اسماء استفهام و کاربرد ; «ما» نافیه و «لا» و فعل آینده

ترجمه درس چوپان کوچک

کودک تنها است.
او در کلبه است.
چه کنم ؟ من گرسنه هستم.
خانواده ام فقیر هستند.
در این لحظه صدایی شنید.
پس از کلبه خارج شد.
ای کودک آیا می توانی کاری انجام بدهی؟
من ... من ... بله بله ... حتماً ... من نیرومند هستم ...
چراندن گوسفندان دشوار است! تو کودک هستی ...!
نه ... نه ... آقا من می توانم.
در صحرا ناگهان، گوسفندی گم شد.
کجا رفتی ؟
آیا گرگ او را خورد ؟
آه ... چه کنم؟!
به سرعت رفت پس او را بین علفها پیدا کرد.
و اما در غیبت او گرگی آمد و گوسفندی را دزدید.
گریان به روستا بازگشت و گفت:
غفلت نکردم! تنبلی نکردم! گوسفندان را رها نکردم!
در خانه
آقا ... آقا گرگ ... گرگ
چه ؟ !
گرگ ... ببخشید ... آقا
تو با دقت کار نمی کنی.
و در زمان معین بر نمی گردی...
و کودک را به سختی زد.
خبر به پیامبر (ص) رسید.
پس بسیار اندوهگین شد.
ای مرد! آیا کودک می تواند با یک حیوان وحشی رو در رو شود؟!
آیا چیز غیر ممکن را می خواهی؟
کودک آمد در حالی که آثار اشک بر چشمش بود.
پس پیامبر به مرد نگاه کرد.
سپس گفت: به درستی که خدمتگزاران شما برادرانتان هستند.
پس مرد بسیار شرمنده شد.
و به خاطر عملش پشیمان شد.

قانون
بخش اول : منفی کردن

به مثالهای زیر توجه کنید:
۱ – ذهبوا (رفتند) = ما ذهبوا (نرفتند)
۲ – تذهبون (می روید) = لا تذهبون (نمی روید)

· فعل اول ماضی است و همانطور که مشاهده می کنید برای منفی کردن فعل ماضی، کافیست که به اول آن (ما) اضافه کنیم و برای منفی کردن فعل دوم که مضارع است حرف (لا) را در اول آن بیاوریم.
نتیجه:
- حرف (ما) را که فعل ماضی را منفی می کند (ما) ی نافیه (منفی کننده) می نامند.
- حرف (لا) که فعل مضارع را منفی می کند (لا) ی نفی و فعل مضارع منفی، فعل نفی نامیده می شود.

چگونه فعل آینده می سازیم؟

· ما دو نوع فعل آینده داریم: یکی فعل آینده نزدیک است و دومی فعل آینده دور:
تسعلمون – سوف تعلمون
- با آوردن حرف (سَ) بر سر فعل مضارع، فعل آینده نزدیک ساخته می شود.
مانند : سَتعلمونَ (بزودی خواهید دانست)
- با آوردن (سوفَ) بر سر فعل مضارع ،فعل آینده دور ساخته می شود.
مانند : سَوفَ تعلمونَ (در آینده خواهید داشت)

بخش دوم: استفهام

تمرینهای درس سوم
تمرین اول
با توجه به متن درس در مقابل پاسخ صحیح علامت بگذارید:

الف) متی سَرَقَ الذّئبُ أحدَ الأغنامِ ؟
۱ – فی حضورِ الطّفلة
۲ – حینما کان أحَدُ الأغنام بین الأعشاب
ب ) هل کانت الطّفلةُ مقصِّرَةّ ؟
۱ – نعم ۲ – لا
ج) أضَرَبَت الطّفلَةُ الرّجلَ ؟
۱ – نعم ۲ – لا
د) لماذا قَبِلَت الطّفلَةُ کلامَ الرّجل ؟
۱ – لأنّها تُحِبُ سَرْحَ الأغنام
۲ – لِأنها کانت جامعةً

2- برای سؤوالات ستون «الف» جواب مناسب انتخاب کنید:

\

3- علامت منفی را در جملات زیر پیدا کنید:

۱ – لِماذا تذکُر نِعمَةُ ربّک ؟
۲ – ما سَألَت المُعلِّمةُ عن النباء.
۳ – هم لا یسعمون قول الحقِّ.
۴ – ما دفع المؤمن زکاة عِلْمِه.

4- کلمات زیر را در مکانهای مناسب قرار دهید:

(سمعون – أعلَمُ – خَلَقْتَ – کیفَ )
الف ) ربناّ ما ... هذا باطلاً.
ب) لا ... الغَیْب َ.
ج ) فَهُمْ لا ...
د ) ... ضَربوا لک الأمثال ؟

کلمات جدید

إخوان = ج أخ : برادر
أسْرَة = خانواده
أعشاب = ج عشب: گیاه، علف
أغنام = ج غنم : گوسفند
أمثال = ج مَثَل: مثال، نمونه
اولیاء = ج ولی: دوست، دوست خدا
باکیه = گریان
تقدر = می توانی
جامعة = گرسنه
خجل = خجالت کشید، شرمگین شد
خَدَم = خدمتکار
دَفَع = پرداخت
دموع = ج دمع: اشک v راعیه = چوپان
سرْح = چراندن
عفو = گذشت، بخشایش
عفواً = ببخشید
فَقَد = از دست داد
غَفَلْتُ = غفلت کردم
کَسْلِتُ = تنبلی کردم، سستی کردم
کرخ = آلونک
مُحدّد = معین
نبأ = خبر
نَعجَة = میش

پاسخها:

درس چهارم

درست کردن فعل امر

ترجمه درس اصحاب کهف

در زمان قدیم مردم در وفور نعمت و آسایش بودند.
روزی از روزها
مردم شنیدند: ای مردم، ای مردم؛
این فرمانی است از پادشاه قدرتمند، سلطان توانا «دقیانوس» بزرگ
کسی که پرستش بت ها را رها کند کیفرش کشته شدن است.
و از بعد آن روز
ترس و وحشت قلبهای مردم را پر کرد.
پادشاه ستمگر شروع کرد به، به دار آویختن مردان و زنان مؤمن.
و در قصر پادشاه فرماندهی بود.
او مؤمن است، جز خدا را نمی پرستد.
خدایا من بنده ناتوان تو هستم.
به این مردان و زنان مؤمن رحم کن و یاریشان فرما.
عاقبت کار ما را به خیر و خوبی قرار بده.
و بعد از مدتی در قصر پادشاه
یکی از سخن چینان آمد و به پادشاه گفت :
ای پادشاه بزرگ !
فرمانده و دوستانش اکنون خارج از شهر هستند.
آنها مشغول پرستش خداوند هستند و برای او سجده می کنند.
پادشاه به شدت خشمگین شد و به وزیرش فرمان داد:
ای وزیر به دنبال فرمانده بگرد؛
این سرکشان را زندانی کنغ
خوردنی و نوشیدنی را از آنها منع کن؛
آنها را فردا در درخت نخل به دار بیاویز؛
قلب دختر پادشاه با این مؤمنان است.
شبی آمد و در دستش کلیدهای زندان بود.
ای شاهزاده ! چگونه به اینجا وارد شدی ؟!
به سادگی خدا با ماست.
ولی با شتاب برگرد و از این جا برو ... تو در خطر هستی.
نه ... نه .. همراه دوستانت خارج شو.
خارج شو ... زندان را ترک کن.
ولی ... خطر نزدیک است ... شما در شرف اعدام هستید.
پس همگی از زندان فرار کردند و به غار رفتند.
پس شد آنچه شد.

قانون

- وقتی می خواهید از کسی خواهش یا درخواستی داشته باشید یا به کسی دستور دهید از فعل امر استفاده می کنید و معمولاً فعل امر دارای ۶ صیغه مخاطب است.
- فعل امر که دارای ۶ صیغه مخاطب است از ۶ صیغه مخاطب فعل مضارع ساخته می شود.
- در ساختن فعل امر با حروف مضارعه را از اول فعل مضارع برداریم و آخر فعل را نیز ساکن کنیم.
- وقتی حرف مضارعه را حذف کردیم، اگر حرف بعدی صدا دار نبود، باید یک همزه بر سر فعل بیاوریم و اعراب همزه را از عین الفعل فعل برداریم به صورت زیر :

- عین الفعل (فتحه و كسره ) حرکت همزه می شود (كسره)
عین الفعل (ضمه) حرکت همزه می شود(ضمه)

اگر در آخر فعل مضارع نون عوض رفع آمده باشد آن را حذف می کنیم مانند:
تجعلان ِ -> جعلان -> إجعلا ن -> إجعلا

· خلاصه بیان

۱ – فعل امر را از ۶ صیغه مخاطب مضارع می سازیم.
۲ – حرف مضارعه را حذف می کنیم.
۳ – اضافه کردن همزه .( كسره یا ضمه)
۴ – فعل را مجزوم می کنیم (یعنی ساکن کردن حرف آخر و یا حذف نون عوض رفع)

تمرین های درس چهارم
1- با توجه به متن درس در مقابل پاسخ صحیح علامت بگذارید:

الف ) مَن قالَ : «اِجْعَل عاقِبَةَ أمْرِنا خیراً»
۱ – الأمیر ۲- الوزیر
ب ) مَن قال : «أنّ اللّهَ مَعنا»
۱ – الامیر ۲ – الأمیرة
ج ) هل صَلَب المَلِکُ الأمیر فی جذع النّخلِ ؟
۱ – نعم ۲ – لا
و ) أهَرَبَ الأمیر و أصدقاوه إلی الکَهْفِ ؟
۱ – نعم ۲ – لا

2- در جملات زیر مذکر و مؤنث بودن هر یک را مشخص کنید:

الف ) إبدأْ یومک بذکر اللّه
۱ – مذکر ۲ – مؤنث
ب ) دَخَلْتِ فی دینِ الله
۱ – مذکر ۲ – مؤنث
ج) غَضِبَتَ علی الظّالِم
۱ – مذکر ۲ – مونث
د ) تبحثُ عن الحقیقة
۱ – مذکر ۲ – مونث
ه) ترجعین إلی ربّک
۱ – مذکر ۲ – مونث

3- کلمات مناسب را مقابل معنی آن قرار دهید

الف ) برداشتن کیف ۱ – اِغسلی الوجه
ب ) بالابردن قلم ۲ – اِلبسی الثوب
ج) بازکردن در ۳ – اِغرس الشجرة
د) کاشتن درخت ۴ – اِفتح القلم
ه) پوشیدن پیراهن ۵ – اِرفعی القلم
ی ) شستن صورت ۶ – احصل المحفظة

4- برای افعال زیر فعلهای امر بسازید:

الف ) تَغفِرُ = ....
ب ) تَرْحَم = ....
ج) تَجْعَلُ = ....
د) تَرجعینَ = ....

کلمات جدید

اِبحث عن ... = جستجو کن
اِبنة = دختر
اُسجُِن = زندانی کن
اِشْرَحْ = بگشای
اَصنام= ج صنم : بت
ألذی = کسی که
أمر = دستور
تَرْحَمُ = رحم می کنی
جذوع = ج جذع : تنه
جزاء = مجازات
ذنوب = ج ذنب : گناه
رُعْب = ترس
رَغَد = وفور نعمت و آسایش
سلطان = پادشاه
شراب = نوشیدنی
صَدْر = سینه
صَلْب = به صلیب کشیدن
عاقبة = سرانجام
علی و شک = نزدیک به
غداً = فردا
قاهر = چیره – پیروز
قلوب = ج قلب : دل
لِسان = زبان
لهج = توانا
متمردّین= سرکشان
مفتاح = کلید
نَخْل =درخت خرما
وشاة =ج واشی: سخن چین

پاسخها: